Ogólnopolski Przegląd Amatorskiej Tkaniny Unikatowej to jedno z najważniejszych wydarzeń w Polsce poświęconych współczesnemu tkactwu artystycznemu twórców nieprofesjonalnych.
Organizowany co dwa lata przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury przegląd od ponad 40 lat prezentuje szerokie spektrum technik i form tkackich – od tkaniny inspirowanej tradycją ludową po współczesne eksperymenty artystyczne.
W XXII edycji jury zakwalifikowało do wystawy około 200 prac autorstwa blisko 150 twórczyń i twórców z całej Polski, przyznając 19 nagród oraz 29 wyróżnień. Wystawa pokonkursowa została zaprezentowana w Galerii Sztuki Nowoczesnej Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego, a jej wernisaż połączono z uroczystym wręczeniem nagród i wyróżnień.
Dwie z trzech zgłoszonych przeze mnie prac – „Chromatografia” (po lewej) oraz „Scindapsus” (po prawej) – zostały wyróżnione przez jury konkursu.
Obie tkaniny wykonałem w technice dwuosnowowej z przesunięciem (Deflected Double Weave) na ręcznym krośnie wielonicielnicowym.
„Chromatografia” została utkana z bawełny. Inspiracją do jej powstania był obraz uzyskiwany podczas rozdziału barwników fotosyntetycznych oraz innych związków obecnych w ekstraktach roślinnych metodą chromatografii cienkowarstwowej. To bezpośrednie nawiązanie do biotechnologii – dziedziny, w której zdobyłem wykształcenie.
Barwy, które dostrzegamy w liściach, łodygach czy kwiatach, rzadko pochodzą od jednego barwnika. Zieleń chlorofilu współistnieje z żółciami i pomarańczami karotenoidów oraz ksantofili, a fiolety wielu kwiatów zawdzięczają swój kolor antocyjanom. To, co postrzegamy jako jednolitą barwę, jest w rzeczywistości złożoną mieszaniną wielu związków. Dopiero ich rozdział metodami chromatograficznymi ujawnia prawdziwą strukturę i bogactwo kolorów ukrytych w roślinach.
Choć „Chromatografia” powstała jako tkanina artystyczna, ten sam sposób myślenia o kolorze, strukturze i rytmie wykorzystuję również podczas projektowania użytkowych szali, kominów i tekstyliów do wnętrz. Granica między sztuką a rzemiosłem jest dla mnie bardzo płynna.
„Scindapsus” to praca, w której wykorzystałem szeroki potencjał techniki Deflected Double Weave – tej samej, którą stosuję również przy projektowaniu ręcznie tkanych szali i szalików. Pozwala ona tworzyć przestrzenne, organiczne formy oraz rytmiczne układy, których charakter zmienia się wraz z kątem patrzenia i sposobem układania tkaniny.
Punktem wyjścia dla projektu był motyw często kojarzony z kształtem motylich skrzydeł. W tej pracy posłużył mi jednak do przedstawienia liści wyrastających wokół pędu rośliny z rodzaju Scindapsus – jednej z roślin doniczkowych, która towarzyszy mi we wspomnieniach z dzieciństwa.
Tkanina została utkana z wełny Donegal Merino. Dobór kolorów nie był przypadkowy – mozaikowe zestawienia zieleni, kremów i subtelnych kontrastów nawiązują do charakterystycznego użyłkowania i nieregularnych wzorów występujących na liściach scindapsusa. To właśnie obserwacja natury oraz próba przełożenia jej rytmu, struktury i kolorystyki na język ręcznie tkanej tkaniny stanowiły główną inspirację dla tej pracy.
Obie prace prezentowane są na wystawie trwającej do 30 sierpnia 2026 r. w Galerii Sztuki Nowoczesnej w Bydgoszczy.